JAPON VİSKİLERİ

Aslında herşey Birinci Dünya Savaşı sonunda İmparator Taişo’nun Japonya’nın ileri gelen ailelerini bir araya toplaması ile başlıyor. İmparatora göre bir ülkenin dünya çapında söz sahibi olabilmesi bundan sonra sadece ekonomik anlamda güçlü olanlar bir adım önde olacaktır. Otomotiv, tekstil, teknoloji gibi konularda görev alan aile çocukları ile beraber ailesinin seçimiyle Glasgow’da kimya eğitimi gören ve İngilizcesi de iyi olan daha sonra dan da “Nikka” adını alacak olan Masatuka Taketsuru viski için görevlendirilir. Aslında içki işi babadan kalma bir mirastı. Babası da Japonya’da sake üreticisiydi.

İskoçya’ya vardığında Glasgow’un kuzeyindeki Kirkintilloch kasabasına yerleşti. Hem işin püf noktalarını öğrenebilmek hemde harçlığını çıkarabilmek için adına Hazelburn ve Longmore damıtım evlerinde çalışmaya başladı. 2 yıl boyunca işi en ince ayrıntısını öğrenene kadar işine devam etti.

(Taketsuru’nun ders notları)

Hayatındaki en büyük değişiklik oturduğu evin sahibinin kızı olan Rita’ya aşık olmuştu. Her ikiside hiç düşünmeden evlendiler. Öğrendiği teknik ve bilgileri hem babası hemde İmparatoru ile paylaşmak ve bir an önce viski üretmek için 1920 de Japonya’ya doğru yola çıktılar. Viski hakkında öğrendiği her detayı anlatan Taketsuru konuşmasının sonunda eşini imparatora tanıştırmak ister. Bu evlilik o tarihte hiç de hoş karşılanmaz. Zira Japon bir erkeğin yabancı bir hanım ile evlenmesi bir tabu idi. Hatta Taketsuru bu konuda seçim bile yapmaya zorlanır. Herşeye rağmen o yinede tercihini eşinden yana kullanmıştır.

Sıra viski hakkında yapacaklarına gelmiştir. Anavatana dönen Nikka ilk olarak 1923 yılında Shinjiro Torii ‘nin sahibi olduğu Suntory damıtım evinin başına geçer ve Japon viskilerinin temeli olan süreci başlatır ve ilk eserini 1924 senesinde üretir. Taketsuru ‘nun bu işi İskoçya’da öğrenmiş olmasından dolayı yapmış olduğu viskiler genel olarak İskoçya malt viski tarzındadır. Aynı İskoçlar gibi “Single Malt” ve “Pure Malt” viskiler üretiyorlar. Tarz ve tad olarak İskoç Vikilerine yakın olmakla beraber meşe aromasına gönül verenler için daha uygun.  Günümüzde de bu tarz devam etmektedir. Aslında günümüzde Japon viskilerinin çokça tercih ediliyor olmasının en büyük sırrı Arpaların maltlanmış olarak İskoçya’dan geliyor olması. Genellikle 50 cl  ve 70 cl ebatlarında şişeleniyorlar. Küçükler ama fiyatları ülkede uygulanan yüksek vergiden nasibini aldıkları için pek de ucuz sayılmazlar.

1924 senesinde üretimine başlanan Japon viskileri yaklaşık 2000 senesine gelene kadar anca Japonya’ya gidenlerin tadabildiği viskilerdi. Çünkü Japonlar bu viskileri bu süreçte sadece kendileri için ürettiler. Japonya’da ilk günden bugüne toplamda 10 adet damıtım evi kurulmuş bunlardan 9 tanesi günümüze kadar yaşayabilmiştir. Bunlar: Yoichi, Yamazaki, Hakushu, Sendai, Hanyu, Mars Shinshu, Shirakawa, Karuizawa, Gotemba damıtım evleridir. Bunlardan Yamazaki ve Hakushu Suntory’ye bağlı damıtım evleridir. Özellikle 2000 senesinden sonra viskilerini dünyaya tanıtmak, Japon viskilerinin de dünyaca tanınması amacıyla dışa açılma kararı aldılar. 2010 yılında itibaren artan bir trend ile iyi bir pazar oluşturdular. Hızla büyüyen ve tüm dünayada en çok biline Japon viski üreticilerinden biri olan Suntory firması 2011’de Dev Amerikan Bourbon markası Jim Beam’i satın alarak “Beam Suntory” adını aldı. 2015 de yani geçen sene şarabın puanlamasını yapan Robert Parker gibi her sene tüm dünyadaki viskilerin değerlendirmesini yapan “Whisky Bible”’ın yazarı Jim Murray “Yamazaki Single Malt Sherry Cask”’ i yılın viskisi olarak seçti. Bu 1924 senesinde başlayan hikayenin en güzel meyvesiydi.

Tarz olarak her ne kadar İskoç viskilerine benzeselerde servis edilişlerinde büyük farklılıklar gözlenebiliyor. Bir kere buz onlar için çok önemli. Buzu özel olarak üretip servis edilecek bardağa sığabilecek kadar yontup büyük bir parça halinde servis etmek oldukça yaygın. Hatta ekstradan su bile ilave ediyor bunun için ciddi bir seromoni bile yapıyorlar. Bu servis şekilinin ismi “mizuwari”, 1950’lerde Churcill ile popüler hale gelen viski-soda Japonlarında tercih ettiği bir servis şekli. Bu servisin adı “ sodawari” . Sıkı durun belkide daha önce hiç duymadığınız bir viski servis şeklinden bahdeceğim. “oyuwari” adındaki bu serviste viski sıcak su kullanılmakta. Ayrıca Kıbrıslı dostlarımın kulakları çınlasın Japonlarda Kıbrıslılar gibi viskiyi genellikle yemekle tüketmeyi tercih ediyorlar.